Noam Chomsky na Demokrasia katika nchi za dunia ya tatu

Moaz · 2025-01-23T06:25:59+00:00

Noam Chomsky ana mtazamo wa kina na wa kukosoa kuhusu demokrasia, hasa jinsi inavyotekelezwa na kuathiri nchi zinazoendelea. Kwa Chomsky, demokrasia mara nyingi haina maana halisi ya kuwa sauti ya watu, lakini badala yake inakuwa chombo cha kudhibiti tabaka la chini kwa masilahi ya tabaka tawala, hasa katika muktadha wa uhusiano wa kimataifa. Haya ni baadhi ya mawazo yake kuhusu demokrasia na athari zake kwa nchi zinazoendelea: 1. "Demokrasia ya Wamiliki wa Nguvu" (Democracy for the Few) Chomsky anaamini kwamba kile kinachoitwa demokrasia mara nyingi ni mfumo wa kulinda masilahi ya kiuchumi ya wamiliki wa nguvu (matajiri na mashirika makubwa), badala ya kuwapa watu wa kawaida mamlaka ya kweli. Katika nchi zinazoendelea, dhana ya demokrasia mara nyingi inaletwa kwa shinikizo la nchi za Magharibi, lakini badala ya kusaidia maendeleo ya jamii, inalenga kudhibiti rasilimali na masoko kwa manufaa ya makampuni ya kimataifa. Mfano: Serikali za nchi zinazoendelea mara nyingi zinalazimishwa kufuata sera za soko huria (neoliberalism) zinazoendeshwa na taasisi za kifedha kama IMF na Benki ya Dunia kwa kisingizio cha kukuza demokrasia, wakati sera hizo zinaimarisha ukoloni wa kiuchumi. 2. Propaganda ya "Kukuza Demokrasia" Chomsky anakosoa jinsi nchi za Magharibi, hasa Marekani, zinavyotumia dhana ya kukuza demokrasia kama sababu ya kuingilia masuala ya ndani ya nchi nyingine. Hii mara nyingi hufanyika kwa malengo ya kulinda maslahi yao ya kiuchumi na kisiasa, badala ya kuwa na nia ya dhati ya kusaidia watu wa kawaida katika nchi hizo. Mfano: Kuingilia kwa Marekani katika nchi za Amerika Kusini (kama Chile, Nicaragua, na El Salvador) kumehalalishwa kwa madai ya kukuza demokrasia, lakini kwa kweli kumeimarisha tawala za kimabavu zilizo rafiki kwa masilahi ya Marekani. 3. "Demokrasia Iliyodhibitiwa" Katika nchi zinazoendelea, demokrasia mara nyingi inakuwa ni ya jina tu, huku maamuzi muhimu yakidhibitiwa na nchi za Magharibi kupitia ukoloni mamboleo. Chomsky anaamini kwamba demokrasia ya kweli haiwezi kuwepo katika mazingira ambapo mataifa yenye nguvu yanaingilia masuala ya ndani ya nchi nyingine kwa kutumia misaada, mikopo, au nguvu za kijeshi. Mfano: Katika Afrika, nchi nyingi zinategemea misaada ya kigeni ambayo mara nyingi huambatana na masharti magumu, kama ubinafsishaji wa sekta muhimu za kiuchumi. Hali hii huongeza utegemezi badala ya kujenga uhuru wa kiuchumi na kisiasa. 4. Madhara ya Demokrasia kwa Nchi Zinazoendelea Chomsky anaonyesha madhara kadhaa ambayo mfumo wa demokrasia uliosukumwa na nchi za Magharibi umesababisha kwa nchi zinazoendelea: a) Kudhoofisha Uhuru wa Kisiasa Demokrasia inayoendeshwa kwa misingi ya kibepari inafanya nchi zinazoendelea kuwa tegemezi kwa mataifa yenye nguvu. Utegemezi huu hufanya maamuzi muhimu ya kiuchumi na kisiasa kufanywa na nguvu za kigeni badala ya wananchi wa ndani. Mfano: Nchi nyingi za Afrika zinashinikizwa kubinafsisha sekta za umma kama elimu na afya kwa kisingizio cha demokrasia ya soko huria, hali inayosababisha huduma hizo kuwa ghali na kupunguza ustawi wa jamii. b) Kuchochea Migogoro ya Kijamii Mfumo wa demokrasia unaoegemea ushindani wa vyama vya siasa mara nyingi huanzisha mgawanyiko wa kijamii katika nchi zinazoendelea. Chomsky anasema kwamba badala ya kushirikiana kwa maendeleo, demokrasia ya vyama vingi mara nyingi huimarisha migawanyiko ya kikabila, kidini, na kijamii. Mfano: Migogoro ya kisiasa katika nchi kama Kenya na Nigeria mara nyingi huzidi kwa sababu ya siasa za kikabila zinazochochewa na mfumo wa demokrasia. c) Kuzidisha Ukoloni Mamboleo Chomsky anasema kuwa demokrasia ya Magharibi mara nyingi inakuwa chombo cha kuhalalisha ukoloni wa kiuchumi. Mashirika ya kimataifa na serikali za Magharibi hutumia demokrasia kama njia ya kudhibiti rasilimali na soko la nchi zinazoendelea. Mfano: Migodi ya madini katika nchi za Afrika inamilikiwa na makampuni ya kigeni, huku wananchi wa kawaida wakiwa hawafaidiki na rasilimali hizo. 5. Demokrasia ya Kweli Inahitaji Kujitegemea Chomsky anasisitiza kuwa demokrasia ya kweli inaweza tu kuwepo pale ambapo wananchi wanadhibiti uchumi wao wenyewe na kuwa na uhuru wa kisiasa bila kuingiliwa na mataifa ya nje. Nchi zinazoendelea zinapaswa kujenga mifumo ya kiuchumi inayotegemea mahitaji ya wananchi, si masilahi ya makampuni makubwa ya kigeni. Suluhisho: Kujenga mifumo ya kidemokrasia inayojumuisha wananchi katika maamuzi ya maendeleo ya kiuchumi na kijamii badala ya kufuata mifano ya Magharibi. Kwa ujumla, mtazamo wa Chomsky ni kwamba demokrasia, kama inavyotekelezwa katika mfumo wa sasa wa kimataifa, si huru wala yenye nia ya dhati. Badala yake, inatumika kama chombo cha kulinda masilahi ya nchi za Magharibi na kudhibiti nchi zinazoendelea kupitia ukoloni mamboleo. Hata hivyo, anaamini kwamba demokrasia ya kweli inahitaji kuimarisha ushiriki wa wananchi wa kawaida na kupunguza ushawishi wa tabaka la juu na mataifa ya nje.

Thread starter Moaz
Start date Jan 23, 2025
Tags

demokrasia dunia dunia ya tatu katika nchi

Moaz

JamiiForums uses cookies to help personalise content, tailor your experience and to keep you logged in if you register.
By continuing to use this site, you are consenting to our use of cookies.

Accept Learn more…

Back

Top Bottom

Forums

New posts

Noam Chomsky na Demokrasia katika nchi za dunia ya tatu

Moaz

Member

Our Community

Regional Communities